{"id":23,"date":"2018-12-14T17:03:18","date_gmt":"2018-12-14T16:03:18","guid":{"rendered":"http:\/\/magazynbieszczady.home.pl\/wwwgochapawlakpl\/?p=23"},"modified":"2023-02-25T15:20:35","modified_gmt":"2023-02-25T14:20:35","slug":"albania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/2018\/12\/14\/albania\/","title":{"rendered":"Co zwiedzi\u0107 w Albanii?"},"content":{"rendered":"

Zr\u00f3b to w Albanii!<\/strong><\/p>\n

Wizyta w Albanii bez k\u0105pieli w morzu? Tak by\u0142o! Jestem najpewniej ewenementem w skali Europy, ale nie \u017ca\u0142uj\u0119, bo codzienno\u015b\u0107 Alba\u0144czyk\u00f3w (w\u0142a\u015bciwie: Albanek) by\u0142a znacznie ciekawsza ni\u017c wymuskane kurorty. Ten kraj mo\u017cna sfotografowa\u0107 i opisa\u0107 na bardzo r\u00f3\u017cne sposoby (\u201eAlbania w ruinie\u201d to zreszt\u0105 najprostszy). Tutaj poprzestan\u0119 jednak na alba\u0144skich przyjemno\u015bciach. Co warto zrobi\u0107 w Albanii?<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

    \n
  1. Odwied\u017a Durres po sezonie<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    Du\u017ce miasto i typowa miejscowo\u015b\u0107 wczasowa niedaleko Tirany: troch\u0119 nudziarsko, troch\u0119 na bogato. Latem i w weekendy pewnie t\u0142oczno, jednak po sezonie i przed po\u0142udniem okolica by\u0142a opustosza\u0142a: urzek\u0142y mnie \u015bwiat\u0142o i przestrze\u0144. Kadry troch\u0119 jak z obraz\u00f3w Hoppera.<\/p>\n

    \"\" \"\" \"\" \"\"<\/p>\n

      \n
    1. Poznaj alba\u0144skich pisarzy<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

      Najbardziej znanym na Zachodzie alba\u0144skim powie\u015bciopisarzem jest bez w\u0105tpienia Ismail Kadare<\/strong>. Lektura dw\u00f3ch jego powie\u015bci pozwoli\u0142a mi zrozumie\u0107 ten fenomen: w\u0105tki w nich poruszane to klasyczne alba\u0144skie towary eksportowe \u2013 w\u0142a\u015bciwie nic w tym z\u0142ego, bo to ca\u0142kiem pouczaj\u0105ce. \u201eKrew za krew\u201d<\/strong> dotyka tematu zemsty rodowej i tradycyjnego kodeksu honorowego \u2013 Kanunu. Psychologia postaci troch\u0119 papierowa, ale ca\u0142o\u015b\u0107 trzyma w napi\u0119ciu i w przyst\u0119pny spos\u00f3b t\u0142umaczy zawi\u0142o\u015bci alba\u0144skich obyczaj\u00f3w. Bardziej jednak przypad\u0142a mi do gustu \u201eC\u00f3rka Agamemnona\u201d<\/strong>. To udane po\u0142\u0105czenie tematyki martyrologicznej i erotycznej. Podejrzewam, \u017ce w Polsce taka mieszanka wywo\u0142a\u0142aby spore kontrowersje \u2013 wyobra\u017acie sobie \u201eKamienie na szaniec\u201d ubarwione plastycznymi opisami scen erotycznych \u2013 scen, kt\u00f3re g\u0142\u00f3wni bohaterowie odtwarzaj\u0105 w wyobra\u017ani w trakcie, dajmy na to, akcji pod Arsena\u0142em. Ciekawa forma, do\u015b\u0107 wierny obraz \u017cycia w komunistycznej Albanii i ognisty romans w tle.<\/p>\n

      \"\"<\/p>\n

      Najlepsz\u0105 lektur\u0105 w trakcie podr\u00f3\u017cy po Kosowie i Albanii by\u0142y dla mnie wspania\u0142e teksty Fatosa Lubonji<\/strong> (\u201eAlbania \u2013 wolno\u015b\u0107 zagro\u017cona\u201d<\/strong>). Dla Alba\u0144czyk\u00f3w jest on troch\u0119 takim Wa\u0142\u0119s\u0105, z t\u0105 istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce zamiast zdj\u0119\u0107 na Wykopie publikuje \u015bwietne eseje. Mam wiele sympatii dla tego autora, lepiej pozna\u0142am dzi\u0119ki niemu nie tylko histori\u0119 kraj\u00f3w, ale tak\u017ce \u2013 a mo\u017ce przede wszystkim \u2013 wsp\u00f3\u0142czesnych Alba\u0144czyk\u00f3w i Kosowian (a nie \u201eKosowar\u00f3w\u201d \u2013 to by\u0142aby kalka z angielskiego!). Nikt inny w tak przyst\u0119pny spos\u00f3b nie obja\u015bnia r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy mieszka\u0144cami Tirany i Prisztiny, okoliczno\u015bci rozruch\u00f3w w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych czy specyfiki przemian obyczajowych. Kilka tekst\u00f3w Lubonja po\u015bwi\u0119ca zreszt\u0105 wspomnianemu wcze\u015bniej Ismailowi Kadare \u2013 nie b\u0119d\u0119 zdradza\u0107, co o nim pisze (si\u0119gnijcie po ksi\u0105\u017ck\u0119!), ale przyznam, \u017ce czyta\u0142am te wyrafinowane ploteczki z niek\u0142aman\u0105 satysfakcj\u0105.<\/p>\n

        \n
      1. Pospaceruj po Blloku <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

        Pi\u0119kna dzielnica, jeszcze niedawno \u2013 w czasach re\u017cimu \u2013 przeznaczona wy\u0142\u0105cznie dla prominentnych polityk\u00f3w zwi\u0105zanych z parti\u0105. Obecnie jest wype\u0142niona klubami i kawiarniami. Ciekawe murale i pi\u0119kna ziele\u0144 \u2013 chodniki s\u0105 ocienione drzewami do tego stopnia, \u017ce wr\u0119cz nie czuje si\u0119 trzydziestostopniowego upa\u0142u (na marginesie \u2013 Tirana jest w pierwszej dziesi\u0105tce w Europie, je\u015bli chodzi o liczb\u0119 s\u0142onecznych dni w roku). Przed przyjazdem czyta\u0142am o tym, jak brudno i okropnie bywa w stolicy Albanii, jednak tej ekskluzywnej dzielnicy zdecydowanie to nie dotyczy.<\/p>\n

        \"\" \"\" \"\"<\/p>\n

          \n
        1. Odkryj street art w Tiranie<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

          Od niewielkich rysunk\u00f3w po malowid\u0142a na ca\u0142ych elewacjach \u2013 Tirana mieni si\u0119 kolorami. I nie s\u0105 to bynajmniej potworki pokroju polskiego dziedzictwa blokowiskowej termoizolacji. Kolorowa stolica to w du\u017cej mierze dzie\u0142o Ediego Rama, niegdysiejszego mera, absolwenta Akademii Sztuk Pi\u0119knych, kt\u00f3ry polityk\u0119 \u0142\u0105czy\u0142 z promowaniem sztuki w przestrzeni miejskiej.<\/p>\n

          \"\" \"\" \"\"<\/p>\n

            \n
          1. Odwied\u017a Muzeum Archeologiczne <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

            Jeden z najbardziej znanych budynk\u00f3w w Tiranie. Frontow\u0105 elewacj\u0119 zdobi \u0142adna socrealistyczna mozaika. Re\u017cim komunistyczny w Albanii oznacza\u0142 jednak przede wszystkim brutalne represje, dramatyczne zap\u00f3\u017anienie gospodarcze, niemal ca\u0142kowite zamkni\u0119cie granic i otwart\u0105 walk\u0119 z religi\u0105. W muzeum ekspozycja o historii Alba\u0144czyk\u00f3w (niestety bez t\u0142umaczenia na angielski) \u2013 jak to podsumowa\u0142a jedna ze znajomych \u201ed\u0142ugo, d\u0142ugo nic, a p\u00f3\u017aniej dziewi\u0119tnasty wiek, ruchy narodowe i komunistyczne represje\u201d. Faktycznie pozosta\u0142e okresy historyczne jakby nieco pomini\u0119te. Dokumentacja mo\u017ce by\u0107 ciekawa dla os\u00f3b, kt\u00f3re znaj\u0105 ju\u017c troch\u0119 Albani\u0119, za to budynek bardzo interesuj\u0105cy dla wszystkich \u2013 pi\u0119knie o\u015bwietlone klatki schodowe, panorama Tirany za oknem oraz lustrzana elewacja, w kt\u00f3rej przez p\u00f3\u0142 godziny robi\u0142am sobie zdj\u0119cia.<\/p>\n

            \"\" \"\"<\/p>\n

            \"\"<\/p>\n

              \n
            1. Wypij porann\u0105 kaw\u0119 nad Jeziorem Szkoderskim
              \n<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

              W drodze do Macedonii<\/a> autobus mia\u0142 poranny post\u00f3j. Nie zna\u0142am wcze\u015bniej tego miejsca – by\u0142a to restauracja Lugina e Drinit. Wysiad\u0142am zupe\u0142nie zaspana. Czeka\u0142y na mnie ciep\u0142y jesienny poranek, kawa z mlekiem i widok z tarasu na wod\u0119. Samotny kwadrans nad Jeziorem Szkoderskim by\u0142 jednym z najlepszych alba\u0144skich kwadrans\u00f3w.<\/p>\n

              \"\"<\/p>\n

              \"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              Zr\u00f3b to w Albanii! Wizyta w Albanii bez k\u0105pieli w morzu? Tak by\u0142o! Jestem najpewniej ewenementem w skali Europy, ale nie \u017ca\u0142uj\u0119, bo codzienno\u015b\u0107 Alba\u0144czyk\u00f3w (w\u0142a\u015bciwie: Albanek) by\u0142a znacznie ciekawsza ni\u017c wymuskane kurorty. Ten kraj mo\u017cna sfotografowa\u0107 i opisa\u0107 na bardzo r\u00f3\u017cne sposoby (\u201eAlbania w ruinie\u201d to zreszt\u0105 najprostszy). Tutaj poprzestan\u0119 jednak na alba\u0144skich przyjemno\u015bciach. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[111],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1107,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23\/revisions\/1107"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}