{"id":797,"date":"2019-10-28T17:49:20","date_gmt":"2019-10-28T16:49:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gochapawlak.pl\/?p=797"},"modified":"2019-10-29T15:36:14","modified_gmt":"2019-10-29T14:36:14","slug":"thinkforward","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/2019\/10\/28\/thinkforward\/","title":{"rendered":"Co my\u015bl\u0105 m\u0142odzi o pieni\u0105dzach? Wnioski z Think Forward Initiative"},"content":{"rendered":"

Rado\u015b\u0107, l\u0119k czy poczucie winy \u2013 jakie emocje wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z decyzjami finansowymi? Czy przysz\u0142o\u015bciowe p\u0142atno\u015bci bezgot\u00f3wkowe maj\u0105 same plusy? Jak dom rodzinny wp\u0142ywa na \u00a0my\u015blenie m\u0142odych o pieni\u0105dzach? Na te i inne pytania szuka\u0142am odpowiedzi w trakcie bada\u0144 realizowanych dla Think Forward Initiative. Co to za projekt i jakie z niego wnioski?<\/strong><\/p>\n

Think Forward Initiative to mi\u0119dzynarodowa inicjatywa stworzona dla m\u0142odych naukowc\u00f3w z pogranicza ekonomii i psychologii. Uzyskany grant pozwoli\u0142 mi zbada\u0107, jak m\u0142odzi w Polsce postrzegaj\u0105 pieni\u0105dze \u2013 zar\u00f3wno w tradycyjnej, jak i bezgot\u00f3wkowej formie. Najciekawsze by\u0142o dla mnie to, jakie emocje wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z finansow\u0105 stron\u0105 \u017cycia \u2013 i jak to si\u0119 ma to przekona\u0144 wyniesionych z domu.<\/p>\n

Badania dotyczy\u0142y trzech g\u0142\u00f3wnych w\u0105tk\u00f3w \u2013 wydawania, oszcz\u0119dzania i inwestowania.<\/strong> \u0141\u0105czy\u0142y pog\u0142\u0119bione wywiady indywidualne z grupami fokusowymi (czyli moderowanymi dyskusjami, w kt\u00f3rych dzielili\u015bmy si\u0119 opiniami i generowali\u015bmy pomys\u0142y). W wywiadach skupia\u0142am si\u0119 na indywidualnym do\u015bwiadczeniu i wymy\u015blonym przeze mnie \u201ekrajobrazie emocjonalnym<\/strong>\u201d (emotional landscape<\/em>). Czym by\u0142 ten krajobraz? Sk\u0142ada\u0142o si\u0119 na niego zestawienie konkretnych emocji i sytuacji powi\u0105zanych z pieni\u0119dzmi. Zg\u0142oszone przez respondent\u00f3w problemy pr\u00f3bowali\u015bmy z kolei rozwi\u0105za\u0107 w ramach grup fokusowych. Pracowali\u015bmy te\u017c nad wskaz\u00f3wkami dla instytucji finansowych. Spotkania ze studentami z r\u00f3\u017cnych uczelni przeprowadzi\u0142am w Szkole G\u0142\u00f3wnej Handlowej (Warszawa) i na Uniwersytecie Ekonomicznym (Katowice)<\/strong>. Raport z bada\u0144 jest ju\u017c dost\u0119pny na stronie internetowej projektu<\/a>. Z uwagi na to, \u017ce przygotowa\u0142am go w j\u0119zyku angielskim, poni\u017cej za\u0142\u0105czam kilka g\u0142\u00f3wnych wniosk\u00f3w po polsku.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Czy wychowanie i kierunek studi\u00f3w maj\u0105 znaczenie dla spraw finansowych<\/strong>?<\/p>\n

Jasne, \u017ce tak \u2013 by\u0107 mo\u017ce to was nie zaskoczy, jednak je\u015bli przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej, zauwa\u017cymy, \u017ce te tendencje wcale nie s\u0105 takie jednoznaczne<\/strong>. Ot\u00f3\u017c dla przyk\u0142adu rozrzutno\u015b\u0107 rodzic\u00f3w, o kt\u00f3rej wspominali respondenci, mog\u0142a by\u0107 powi\u0105zana z rozrzutno\u015bci\u0105 ich samych, bywa jednak, \u017ce tendencje s\u0105 odwrotne. Podobnie z kierunkiem studi\u00f3w \u2013 studia ekonomiczne wi\u0105za\u0142y si\u0119 z wi\u0119kszym zainteresowaniem samym tematem, natomiast postawy wobec pieni\u0119dzy mog\u0142y si\u0119 znacz\u0105co r\u00f3\u017cni\u0107.<\/p>\n

Co zaskakuj\u0105ce, dla jednych got\u00f3wka u\u0142atwia\u0142a kontrol\u0119 nad bud\u017cetem<\/strong> (\u201ewidz\u0119, ile mam w portfelu\u201d), dla innych monitoring by\u0142 \u0142atwiejszy dzi\u0119ki \u015bledzeniu transakcji dokonanych kart\u0105 p\u0142atnicz\u0105<\/strong>. A co z p\u0142atno\u015bciami bezgot\u00f3wkowymi? Respondenci preferowali w\u0142a\u015bnie takie, cho\u0107 zwracali uwag\u0119 na ich potencjalne s\u0142abo\u015bci \u2013 ryzyko wy\u0142udzenia czy brak prywatno\u015bci<\/strong> zwi\u0105zany z przetwarzaniem danych na temat wszystkich p\u0142atno\u015bci.<\/p>\n

Co jeszcze pomaga w rozs\u0105dnym gospodarowaniu bud\u017cetem? <\/strong><\/p>\n

Na tym skupili\u015bmy si\u0119 w trakcie grup fokusowych. Po pierwsze, pomiar post\u0119p\u00f3w. Po drugie, nadanie ca\u0142emu procesowi rozrywkowego charakteru, na przyk\u0142ad wprowadzenie gier, rywalizacji, niefinansowych bonus\u00f3w.<\/strong> Nie by\u0142o to jednak rozwi\u0105zanie przekonuj\u0105ce dla wszystkich \u2013 niekt\u00f3rzy woleli konkretne, finansowe korzy\u015bci (np. rabaty, lepsze oprocentowanie) albo uproszczenie obs\u0142ugi konta w taki spos\u00f3b, by o pieni\u0105dzach nie musie\u0107 my\u015ble\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jakie uczucia wi\u0105za\u0142y si\u0119 z pieni\u0119dzmi? <\/strong><\/p>\n

Wiele by\u0142o l\u0119ku i poczucia winy<\/strong> \u2013 te emocje by\u0142y niejako dziedziczone. Poczucie winy z powodu wydawania zbyt wiele (ewentualnie: zbyt wiele na siebie). L\u0119k \u2013 od tego przed utrat\u0105 kontroli nad bud\u017cetem a\u017c do l\u0119ku przed bezdomno\u015bci\u0105. Wywiady indywidualne by\u0142y okazj\u0105 do przyjrzenia si\u0119 skrajnie r\u00f3\u017cnym postawom i reakcjom emocjonalnym zwi\u0105zanym z finansami. Od zakl\u0119tego kr\u0119gu zakup\u00f3w<\/strong> (uzale\u017cnienia do wydawania) a\u017c do skrupulatnego oszcz\u0119dzania<\/strong> przy jednoczesnym poczuciu winy zwi\u0105zanym z wydatkami na w\u0142asne potrzeby. A emocje pozytywne? By\u0142y to na przyk\u0142ad zadowolenie z zaradno\u015bci finansowej <\/strong>oraz budowanie wi\u0119zi<\/strong> oparte na wsp\u00f3lnych zakupach czy wr\u0119czaniu sobie prezent\u00f3w.<\/p>\n

Co z tym inwestowaniem?<\/strong><\/p>\n

O ile wydawanie i oszcz\u0119dzanie pieni\u0119dzy by\u0142o studentom i studentkom dobrze znane, o tyle temat inwestowania pozostawa\u0142 mglisty i odleg\u0142y<\/strong>. Wi\u0105za\u0142o si\u0119 to zar\u00f3wno z brakiem deklarowanej wystarczaj\u0105cej wiedzy, jak i \u2013 w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w \u2013 z brakiem \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna by by\u0142o na ten cel przeznaczy\u0107.<\/p>\n

Co dalej? Temat emocji i pieni\u0119dzy powr\u00f3ci za jaki\u015b czas w nieco innej ods\u0142onie. Wiele si\u0119 pisze o finansach m\u0142odych doros\u0142ych, jednak gdy przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej, zobaczymy, \u017ce temat jest znacznie bardziej z\u0142o\u017cony, ni\u017c by si\u0119 mog\u0142o wydawa\u0107. Wymaga pog\u0142\u0119bienia. Mnie osobi\u015bcie najwi\u0119ksz\u0105 rado\u015b\u0107 sprawi\u0142o \u015bledzenie poszczeg\u00f3lnych emocji zwi\u0105zanych z wydawaniem<\/strong>. Takie uj\u0119cie tematu m\u00f3wi\u0142o znacznie wi\u0119cej o m\u0142odych konsumentach ni\u017c podawane zazwyczaj wyniki bada\u0144 ilo\u015bciowych czy dane finansowe z bud\u017cet\u00f3w osobistych.<\/p>\n

Badania nad decyzjami i emocjami oraz poradnictwo w tej sprawie powr\u00f3c\u0105 w przysz\u0142ym roku w nieco innej ods\u0142onie, stay tuned! Tymczasem raz jeszcze wyrazy wdzi\u0119czno\u015bci dla wszystkich os\u00f3b uczestnicz\u0105cym w badaniach, a tak\u017ce Adrianowi Pietrzykowi (UEK) za wsparcie logistyczne i Maciejowi Parkitnemu (U\u015a) za wsparcie redakcyjne. Projekt by\u0142 realizowany pod kierunkiem prof. Adama Szyszki ze Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Handlowej w ramach studi\u00f3w doktoranckich w Kolegium Ekonomiczno-Spo\u0142ecznym SGH i Centrum Interdyscyplinarnych Bada\u0144 nad Rynkami Finansowymi. Dzi\u0119kuj\u0119!<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rado\u015b\u0107, l\u0119k czy poczucie winy \u2013 jakie emocje wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z decyzjami finansowymi? Czy przysz\u0142o\u015bciowe p\u0142atno\u015bci bezgot\u00f3wkowe maj\u0105 same plusy? Jak dom rodzinny wp\u0142ywa na \u00a0my\u015blenie m\u0142odych o pieni\u0105dzach? Na te i inne pytania szuka\u0142am odpowiedzi w trakcie bada\u0144 realizowanych dla Think Forward Initiative. Co to za projekt i jakie z niego wnioski? Think Forward […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":798,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[91],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/797"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=797"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":813,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/797\/revisions\/813"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gochapawlak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}